سرسبزی و طراوت خانه شما با سبزیجات خوراکی

نکاتی برای پرورش سبزیجات در خانه

اگر در بهترین خاک و زمین حاصلخیز بذر نامرغوب کاشته شود و همه‌ مراقبت‌های لازم نیز رعایت شود، نتیجه‌ای عاید نمی‌شود به همین دلیل باید نهایت دقت در تهیه و انتخاب بذر مرغوب و اصلاح شده صورت گیرد؛ به طوری که بذر انتخاب شده باید دارای مشخصات کامل جنس و رقم مورد نظر و عاری از آفات و بیماری‌ها و گرد و خاک و تخم علف هرز باشد و قوه‌ نامیه بیش از ۸۰ درصد را داشته باشد.
با توجه به اینکه روی پاکت‌های بسته‌بندی شده‌ بذرها، مقدار مصرف در هر متر مربع و تاریخ انقضای مصرف آن نوشته شده باید قبل از استفاده و در هنگام خرید به این دو نکته دقت شود.
بذر، خاک استاندارد، گلدان مناسب، دستکش، آبپاش کوچک، بیلچه و الک تنها ابزارهای کاشت سبزی در آپارتمان هستند.

نکته مهم این است که در انتخاب بذر مناسب و خاک استاندارد از راهنمایی فروشندگان محصولات کشاورزی استفاده کنید تا به مرور زمان قدرت تشخیص آنها را به دست آورید و در واقع خودتان باغبان خبره‌ای شوید.

چگونه از سلامت بذر مطمئن شویم؟

با تمام این احوال پس از خرید بذر با در نظر گرفتن کلیه‌ نکات ذکر شده باز هم برای اطمینان بیشتر از سالم بودن بذر، دو یا سه عدد بذر خریداری شده را در دستمال کاغذی یا پارچه‌ آستری قرار داده و برای دو یا سه روز دستمال را با اسپری کردن آب مرطوب نگه دارید. اگر در این مدت بذرها جوانه زدند بنابراین بذر سالم است و چنانچه در مراحل بعدی کاشت بذرهای خریداری شده سبز نشدند، اشتباهی در کار بوده است. بدیهی است بذرهایی که در دستمال سبز نشده قابلیت کاشتن را ندارد و باید بذر مرغوبی جایگزین آن شود. در صورت سالم بودن بذر آنها را یک تا چند روز با توجه به نوع بذر در داخل آبی که هوای کافی وارد آن شود خیس کنید تا پوسته‌ آن کمی نرم شود. قدم اول در کاشت سبزی انتخاب بذر مناسب و استاندارد است؛‌ بذر اصلاح‌شده‌ای که روی پایه مادری رسیده باشد. بذرهای خریداری شده را با توجه به بزرگی، کوچکی و نیز ضخامت پوست آن به مدت دو تا چهار ساعت در آب قرار داده تا کمی پوست آن نرم شود؛ به عنوان مثال بذر شاهی و جعفری به مدت دو ساعت و باقلا و لوبیا به مدت چهار ساعت باید در آب برای آماده شدن جهت کاشت قرار گیرند.

کاشت سبزی در باغچه چگونه است؟

حدود یک یا دو متر مربع از فضای باغچه داخل حیاط را برای این کار در نظر گرفته و پس از شخم آن قسمت، با بیل کاملا خاک این قسمت را پشت و رو و کلوخ‌ها را با پشت بیل خرد و با شن‌کش سطح خاک را کاملا صاف و تراز کنید تا آبیاری پس از رشد بذرها به آسانی انجام گیرد. آن وقت بذرهای خیس کرده و مورد نظر را به‌طور یکنواخت روی خاک بپاشید و به اندازه‌ دو برابر قطر بذر روی آن را با خاک برگ الک کرده بپوشانید و با سر آبپاشی که آب را کاملا پودر می‌کند آن را آبیاری کنید.  چنانچه این بستر با شلنگ و اصطلاحا به‌طور "شره" آبیاری شود بذرهای کاشته شده، در اثر فشار آب بیشتر از حد معمول در داخل خاک پایین رفته و جوانه‌ی بذرها قادر نخواهند بود سر از خاک بیرون آورند و تمام زحمت‌ها بی‌نتیجه خواهد ماند.

سه عامل مهم حرارت، رطوبت و هوای مساعد موجب سبز شدن بذرها می‌شوند. به همین دلیل برای کشت در منزل حتی‌الامکان از کاشت ردیفی استفاده کنید تا عملیات زراعی نظیر وجین، سمپاشی، کنترل علف‌های هرز و چیدن محصول آسان‌تر و راحت‌تر انجام شود.

کاشت سبزی در گلدان چگونه است؟

هنگام کاشت بذر در گلدان یا فلاورباکس و یا یک جعبه‌ چوبی نیز باید به نکاتی توجه کرد. به این گونه، از گلدان‌هایی که به شکل مکعب مستطیل هستند و با عمق کمتری ساخته می‌شوند استفاده می شود چرا که بسیار مناسب‌تر و راحت‌تر برای کاشتن بذر در خانه است .در این روش نیز ابتدا بذرها را روز قبل از کاشت در آب ولرم قرار داده و بین هشت ساعت تا سه روز می توانیم آنها را در آب نگه داریم تا متورم شوند. سپس خاک مناسبی را انتخاب و الک کرده و به ارتفاع حداقل 15 سانتی‌متر در یک گلدان که زهکش داشته باشد می‌ریزیم. بذرها را از آب خارج و به روی یک پارچه یا روزنامه قدیمی منتقل می‌کنیم تا نم آنها گرفته شود. سطح خاک را می‌کوبیم و صاف می‌کنیم و بذرها را به صورت فاصله‌دار روی سطح خاک می‌پاشیم و روی بذرها را با کمی خاک می‌پوشانیم. نکته قابل توجه این است که اگر سایز بذر دو میلی‌متر باشد، حداکثر دو میلی‌متر باید روی آن با خاک پوشانده شود. در مرحله بعد، سطح مقطع گلدان را با یک برگ روزنامه پوشانده تا بذرها دقیقا زیر روزنامه قرار بگیرند. با یک آبپاش کوچک و روزانه دو تا چهار بار روی روزنامه آب ریخته تا سطح آن کاملا خیس شود و گلدان را دو تا پنج روز در گرم‌ترین جای ممکن قرار دهید. توجه داشته باشید گلدان های سبزی تان را بایستی هر روز آبیاری نمایید.

گلدان های سبزیتان را مقابل پنجره بگذارید

برای کاشت سبزی، کافی است یک پنجره آفتاب گیر داشته باشید. خیلی آسان تر از آن چه که فکرش را می کنید، می توانید جلوی پنجره تان سبزی ها را پرورش دهید. سعی کنید گلدان های پلاستیکی سبک و تمیز استفاده کنید و گلدان ها را هم با سلیقه خودتان تزئین کنید.

اگر پنجره قدی دارید و نور سرتاسری به اتاق می رسد، می توانید گلدان های سبزی را روی زمین بچینید اما اگر پنجره های کوتاهی دارید، بهتر است یک میز زیر پنجره بگذارید تا  گلدان ها به پنجره برسند و سبزی ها با کمبود نور مواجه نشوند. اگر به سبزی ها نور کمی برسد به خوبی رشد نمی کنند.

کیفیت خاک

خاک مناسب برای سبزیکاری بهتر است ترکیبی از خاک شنی و خاک پیت موس (متشکل از نوعی خزه) باشد. اولی راحت آب را از خودش عبور می دهد و دومی خاکی خیلی قوی است که باعث می شود سبزی ها خیلی خوب رشد کنند. خاک معمولی باغچه را هم می توانید مورد استفاده قرار دهید. آن را الک کنید تا یکدست شود و در گلدان بریزید اما باید با کود تقویت کنید. گلدان تان را تا 2 یا 3 بند انگشت مانده به لبه گلدان، پر از خاک کنید و بذرهای خیس خورده را روی خاک بریزید. خیلی وسواس به خرج ندهید که منظم باشند، همین که به صورت متناسب پراکنده شوند کافی است. بعد روی آن ها یک لایه نازک یک یا 2 میلی متری خاک بپاشید.

دمای مناسب

ایده‌آل‌ترین درجه حرارت برای کاشت بذر سبزی، به‌طور عام بین ۸ تا ۱۶ درجه‌ی سانتیگراد است ولی در بذرپاشی تاریخ تقویم ملاک عمل نیست.

تفاله خشک‌شده چای، پودر استخوان و خاکستر چوب -کودهای ارگانیک سبزی خانگی

تفاله خشک‌شده چای، پودر استخوان و خاکستر چوب جزو کودهای ارگانیک محسوب می‌شوند. بعد از گذشت حدود دو هفته به گیاه کود دهید و ترجیحا از کود طبیعی استفاده نمایید اما اگر این کود در دسترس نبود، سراغ کودهای شیمیایی استاندارد بروید. اگر تمام این مراحل به درستی انجام شود بعد از گذشت حدود دو هفته سبزی‌ها آماده برداشت می‌شوند.

مخلوط آب و الکل سم مورد نیاز سبزی خانگی

برای جلوگیری از آفت زدن گیاهان هر از چند گاهی باید مقداری آب را با الکل مخلوط کرده و به جای سم روی سبزی‌ها پاشید. حتی اگر سبزی‌ها مورد حمله شته‌ها هم قرار گرفته باشند با این کار، آنها از بین می‌روند. از طرف دیگر، چون طی مراحل رشد از هیچ سمی هم استفاده نشده است، سبزیجات کاملا ارگانیک (طبیعی) هستند.

شرایط قطعه زمین یا جعبه و گلدان انتخابی برای سبزیکاری

خاک آن نباید سخت و کاملا رسی باشد به طوری که آب در آن جمع شود و نه خیلی هم ماسه‌ای و سبک که آب به سرعت در آن فرو رود یا از زیر جعبه یا گلدان بلافاصله خارج شود. خاکی برای سبزی‌کاری مناسب است که در آن نشای گل به خوبی عمل می‌آید، در این خاک سبزی هم به خوبی رشد می‌کند.  خاک باغچه‌ که معمولا سیاه رنگ است، بهترین خاک برای کشت سبزی است.   مخلوطی از کود حیوانی پوسیده و خاک برگ نیز ترکیب مناسبی است.

برای چیدن سبزی ها عجله نکنید

بعد از 15 روز تقریبا سبزی ها سبز می شوند، برگ می دهند و موقع برداشت آن ها می رسد اما فوراً اقدام به چیدن سبزی ها نکنید. یک یا 2 هفته دیگر به آن ها فرصت دهید تا کامل شوند و برگ های بیشتری تولید کنند.
منابع:

http://www.beytoote.com

http://www.isna.ir

رزماری یا اکلیل کوهی
Rosmarinus officinalis L.

رزماری بوته‌ای با دوام و همیشه سبز است، این گیاه در مناطقی رویش می یابد که دمای هوا در زمستان، بیش از 1- درجه سانتیگراد است.  با این وجود، این گیاه چندساله باید در طی زمستان در مناطق شمالی، به داخل خانه برده شده و به عنوان یک گیاه گلدانی از آن نگهداری شود.

برگ‌های باریک این گیاه چرم مانند بوده و عطری صمغی و تند دارند. روغن برگهای این گیاه در داروسازی استفاده می‌شود.

اين درختچه هميشه سبز داراي فرم متراكم، برگهاي باريك، كبودرنگ و معطر و گلهاي كوچك به رنگ آبي مايل به بنفش است كه از اواسط بهار تا اوايل تابستان و گاهي اوقات در پاييز ظاهر مي‌شوند. حداكثر بلندي و گستردگي آن 5/1 متر است؛ به محل آفتابي و روشن نیازدارد و وجود نور مستقیم آفتاب برای چند ساعت جهت رشد مناسب این گیاه بسیار لازم می باشد. نور کم باعث ریزش برگهای این گیاه می شود.

برای ازدیاد به روش رویشی می توانید با برشی از سر شاخه رزماری شروع کنید، و تا زمان ریشه زایی  درون آب بدون خاک نگه دارید. گیاهتان بهترین رشد را کنار پنجره ی رو به جنوب خواهد داشت.

این گیاه نسبت به سرما نسبتاً مقاوم است اما در مناطق سرد بهتر است آن را در ضلع جنوبي يا غربي ديوار كاشت. هنگام بهار (بعد از پايان يخبندان) شاخه‌هاي آسيب ديده از يخبندان را حذف نموده و تنها شاخه‌هاي چوبي سالم را باقي مي‌گذارند و گياهان مسن را كه بصورت آشفته درآمده و فرم خود را از دست داده‌اند سربر مي‌كنند تا جوانه‌هاي جديد رشد كنند.

 این گیاه در خاک لوم (خاک معمولی باغچه) البته با زهکش مناسب رشد قابل قبولی دارد بنابراین خاک لوم که با شن ترکیب شده باشد بستر کاشت مناسبی برای این گیاه را تشکیل می دهد. تعویض گلدان زمانی لازم است که ریشه های گیاه از منافذ موجود در کف گلدان بیرون بیاید و بهترین زمان تعویض گلدان در اواخر زمستان یا اوایل بهار است. زرد شدن برگها یکی از نشانه های کوچک شدن گلدان گیاه و در هم پیچیدن ریشه ها می‌باشد. این گیاه رشد آهسته ای دارد و مصرف زیاد کودها رشد آن را تسریع نمی کند. مصرف کودهای مخصوص گیاهان آپارتمانی حدود 3 یا 4 مرتبه از بهار تا پاییز کافی است و در طی زمستان نیازی به کوددهی نیست. این گیاه به خشکی و کمبود آب مقاومت خوبی نشان می‌دهد. زمانی آن را آبیاری کنید که سطح خاک گلدان خشک شده باشد. البته آبیاری نامنظم و خشکی کشیدن بیش از اندازه یکی از دلایل ریزش برگها است. آبیاری زیاد نیز می‌تواند منجر به قهوه ای شدن برگها شود.

اگر زمستان بسیار سردی داشته باشیم بهتر است که در طی زمستان گلدان گیاه به محیط درون منزل برده شود و البته در مکانی با حداکثر نور و روشنایی ممکن گذاشته شود. این گیاه به گرمای هوا مقاومت نسبتا خوبی دارد و دما را تا حدود 35 درجه سانتیگراد البته به شرط آبیاری مناسب به خوبی تحمل می‌کند.

تکثیر این گیاه از طریق بذر، قلمه گیری، و یا تقسیم بوته صورت می‌گیرد اما قلمه گیری رایج ترین روش تکثیر رزماری است. بهترین زمان قلمه موقعی است که ساقه های جدید و جوان شروع به رشد کرده باشند. از ساقه های جوان بدون گل ، قلمه هایی به طول 15-10 سانتیمتر تهیه کرده و برگهای قسمت پایین قلمه را جدا کنید و در بستری شامل پرلایت و کوکوپیت به نسبتهای مساوی و یا دو قسمت پرلایت و یک قسمت خاک برگ و یا پرلایت به تنهایی بکارید. در واقع هر نوع بستری که بتواند در عین نگهداری رطوبت ، زهکش خوبی نیز داشته باشد مناسب است. سر شاخه‌های این گیاه را در ماسه نیز می توان کاشت و در محل مناسبی نگهداری کرد. دمای مناسب برای ریشه زایی قلمه ها 21 درجه سانتیگراد است، قلمه ها را به دور از نور مستقیم آفتاب و بستر را همواره مرطوب نگه داشت تا ریشه زایی تحریک شود. معمولا ریشه ها در طی 5-3 هفته شکل می‌گیرند. بعد از این مرحله می‌توان به تدریج تابش نور مستقیم آفتاب را افزیش داد و از روزی یک یا دو ساعت در صبح هنگام آغاز کرد تا گیاه جوان به تدریج به شرایط معمولی عادت کند.

در صورت تشکیل بذر می‌توان از بذرها نیز در تکثیر گیاه استفاده کرد اما توجه داشته باشید که بذرهای تازه گیاه توانایی جوانه زنی مناسبی دارند. دمای مناسب برای جوانه زنی بذر 21 درجه سانتیگراد است. تقسیم بوته از دیگر روشهای تکثیر این گیاه است که بخصوص برای بوته های بزرگ و متراکم این گیاه انجام می‌شود . بهتر است یک روز قبل از انجام این عمل خاک بستر گیاه را به خوبی مرطوب کرد تا گیاه با توده ریشه هایش به راحتی و با کمترین آسیب از خاک بیرون آید. سپس خاک اطراف ریشه ها را با ملایمت باید تکاند و با وسیله ای تیز گیاه را به دو یا سه قسمت تقسیم کرد و هر قسمت به عنوان گیاهی مستقل در گلدانی جداگانه کاشته می‌شوند. توجه داشته باشید که گیاه را عمیقتر از قبل نکارید. بعد از کاشت نیز گیاهان را به خوبی آبیاری کنید. همچنین بین درآوردن گیاه و کاشتن مجددا آن فاصله نیندازید و اگر مجبور به این کار شدید حتما گیاه را با چند لایه روزنامه مرطوب و خیس محافظت کنید تا ریشه های آن خشک نشود.

برای اینکه گیاه فرم و شکل بوته ای و متراکمی پیدا کند حتما باید شاخه های آنرا سرزنی کرد تا رشد شاخه های جانبی تحریک شود در غیر اینصورت چند شاخه بلند خواهند شد و دیگر شاخه ها رشد نخواهند کرد. بنابراین این گیاه به سرزنی مرتب و منظم سالانه احتیاج دارد. قانون کلی برای سرزنی شاخه ها این است که در هر مرتبه سرزنی نباید بیش از 30٪ طول یک شاخه کوتاه شود. بیش از این مقدار ممکن است منجر به وارد آمدن شوک و استرس به گیاه شود.
منابع:

http://greenhorticulture.persianblog.ir

www.parsegard.com

www.beytoote.com

آویشن
Thymus vulgaris

با کاشت آویشن باغچه تان را تزئین نمائید، از آن به عنوان طعم دهنده استفاده کنید و از خواص درمانی‌اش هم بهره ببرید.

می‌توان این گیاه را هم به عنوان حاشیه و هم به صورت بوتۀ تزیینی در باغچه‌های معمولی و باغچه‌هایی که با سنگ تزئین شده‌اند به کار برد. برگ‌های آویشن همیشه سبزند و می‌توان آن‌ها را در تمام طول سال چید و استفاده کرد.

اگر پنجره لبه‌دار دارید می توانید با قرار دادن جعبه ای از سبزیجات مورد استفاده در خانه، به آن زیبایی ببخشید. این باکس ها در کنار پنجره ترکیب بسیار خوبی تشکیل می دهند و می توانید انواع آویشن، جعفری و... در آن بکارید.

برگ های آویشن معطر تا حدودی همیشه سبز است. تقریبا بدون دمبرگ یا دارای دمبرگ بسیار كوتاه می باشد. برگها خاكستری روشن بیضوی- نیزه ای تاحالت كشیده یا لوزی شكل با طول 5 تا 15میلیمتر كه عمدتاً كنار برگها برگشته می باشد. سطح تحتانی برگها ازگردی به رنگ متمایل به سفید یا نمد مانند پوشیده شده كه دارای غده های فراوان اسانس می باشد. كاسبرگ ها كركدار و غده مانند و دارای براكته های شبیه برگ می باشند. در شاخه های فرعی، گل ها بصورت زنگوله ای شكل با لبه دندانه ای كوتاه وصاف است. میوه ازچهارفندقه كوچك تشكیل شده كه درلوله كاسه گل محصور شده است. بذرآویشن گرد و ریز است.  هر 170000 بذرآن یك اونس(3/28گرم) وزن داشته و بذورآن برای سه سال زنده باقی می مانند. اسانس آویشن مایعی زرد یا قهوه ای مایل به قرمزتیره، سبكتر از آب با بوی مطبوع قوی و طعم تند است. زنبورعسل نوش بسیار خوبی ازآن بدست می آورد و شهرت عسل های معطر و خوب بعضی نواحی نیز بستگی به وجود این گیاه درآن ناحیه دارد.

نیازهای اكولوژیكی

آویشن گیاهی است كه در نواحی نیمه خشك تا معتدل گرم در دماهای بالا و تشعشع شدید آفتاب و درخاك خوب زهكشی شده رشد می كند. آویشن درمراحل اولیه دارای رشد خیلی كند بوده و در مراحل بعدی نمو مخصوصا 60روز بعد یك افزایش سریع درتجمع ماده خشك (4تا6برابرتحت نوراضافی و 5/2تا 5 برابرتحت نورطبیعی) نسبت به گیاهان 40 روزه دارد. میزان آب، خاك و رژیم های نوری بهدطور معنی داری رشد گیاه آویشن (وزن خشك ریشه واندام هوایی)را تغییرمی دهند.

میزان اسانس گیاهان آویشن که تحت شدت های مختلف نوری (سایه، ابری، 15،27، 45 و 100% نور كامل) قرارداده شدند ، مشخص شدكه بیشترین غلظت اسانس و میزان تیمول و میریسین موجود در اسانس در نور كامل خورشید به دست می آید.

آبیاری منظم و وجین علف‌های هرز از ضرورت‌های کاشت این گیاه است. در طول رویش نیز مبارزه با علف‌های هرز ضروری است که وجین مکانیکی با علف‌های هرز باید با استفاده از علف کش‌های مناسب انجام شود.

خاک‌های سبک حاوی ترکیبات کلسیم و با ضخامت زیاد سطح الارض بسیار مناسب هستند ولی خاک‌های سنگین برای کشت این گیاه مناسب نیستند. تهویه خاک نقش عمده‌ای در افزایش عملکرد دارد. رطوبت و آبیاری زیاد نه فقط برای رویش این گیاه مناسب نیست بلکه سبب کاهش کیفیت و کمیت اسانس گیاه می‌شود.

درجه حرارت

تحقیقات نشان می دهد كه اگر گیاهان معطر درفضای باز مزرعه كشت شوند تركیبات معطر آنها درمقایسه با كشت درگلخانه افزایش چشمگیری می یابد كه علت آنرا دمای پایین مزرعه درشب ذكركرده اند.

آویشن گیاهی گرما دوست و حساس به سرمای زمستانه است، اگرچه بادیرتر برداشت كردن و پایین تربریدن پیكر رویشی عملكرد افزایش می یابد ولی موجب حساس شدن گیاه به سرمای زمستانه می شود. جوانه زنی بذور دررشدونمو گیاهچه آویشن درماههای پاییز و زمستان به علت دمای پایین كندتر از ماههای بهار و تابستان است.

نور
آویشن گیاهی است نور پسند كه در شرایط آفتابی و شیب های جنوبی رشد مطلوبی دارد. در شرایط نوری بالا موجب رشد عمودی شاخه ها، افزایش تعداد شاخه های جانبی، ضخیم ترشدن شاخه ها، پر رنگ و براق شدن برگها، افزایش كلروفیل، افزایش غده های اسانس، كاهش تنفس روزنه ای وكوتیكولی و افزایش پتانسیل فتوسنتزی می شود. دراین شرایط عملكرد وزن خشك و تولید اسانس افزایش می یابد. مطالعات اخیر نشان می دهد كه نور موجب ایجاد كرك های غده ای می شود كه محل اولیه تجمع مونوترپن ها است.
بذور آویشن درشرایط اقلیمی مناسب14 تا 20روز پس ازكاشت سبز می شوند. با گذشت سن(گیاهان چندساله) دراوایل بهار (فروردین) رویش گیاهان آغازمی شود و از اواسط اردیبهشت اولین گلها ظاهرمی شوند و گلدهی تا اواخر خرداد همچنان ادامه می یابد. چنانچه گیاهان در تابستان برداشت شوند تحت شرایط اقلیمی مناسب و با تشكیل ساقه های گل دهنده مجددا به گل می روند.

بذور آویشن طی یك تادو هفته دردمای12-32درجه سانتی گراد (54-90درجه فارنهایت) جوانه می زنند. گاهی اوقات جوانه زنی توسط نور تسریع می شود. آویشن به آسانی از قلمه های 5-10 سانتی متری در بهار تكثیرمی شود. هورمون های افزایش دهنده ریشه برای تكثیر می توانند مفید باشند.

ازدیاد آویشن
درسطح وسیع از روش تقسیم بوته كه زحمت زیادی می طلبد كمتراستفاده می شود اما وقتی گیاهان سه تاچهارساله شدند برای جلوگیری ازچوبی شدن باید تقسیم شوند، زیرادرحالت بلوغ و چوبی شده تولید برگهای جدیدكاهش می یابد و درنتیجه عملكرد اسانس كم می شود. در آویشن كشت بذرنسبت به قلمه عملكرد بیشتری راحاصل می كند. كشت مستقیم بذر بهتراست در زمستان انجام گیرد زیرا در این روش رطوبت كافی جوانه زنی دراوایل بهار تامین می شود. جوانه زنی بذور آویشن خوب و مطمئن است ولی به علت رشد كند باید ازعلفهای هرز محافظت شوند. برای اطمینان از جوانه زنی خوب بذور بایستی متراكم كشت شوند به همین دلیل در مراحل بعدی تنك كردن لازم است. در سطح وسیع از روش خزانه كاری و انتقال نشا استفاده می شود.

زمان برداشت

بهترین زمان جمع آوری اندام رویشـی ( برگ ها و ساقه های جوان ) حاوی مواد مؤثر هنگامی است که گیاه در مرحله گل زایی باشد.

در سال اول پس از کاشت فقط یکبار می‌توان محصول را برداشت کرد در حالی که از سال دوم به بعد، دو یا حتی سه مرتبه می‌توان اقدام به برداشت اندام‌های رویشی آویشن کرد. نخستین برداشت هم زمان با آغاز گلدهی یا تقریباً اواسط بهار است و دومین برداشت در آغاز دومین مرحله گلدهی یعنی اواسط تابستان و سومین و آخرین برداشت نیز در اواسط پاییز انجام می‌گیرد. گیاهان باید از فاصله 10 تا 15 سانتی متری از سطح زمین برداشت شوند. اگر اندام رویشی آویشن در ظهر یا هنگام تابش آفتاب برداشت شوند نسبت به برداشت آنها در روزهای غیر آفتابی دارای اسانس بیشتری خواهند بود.
منابع:

http://elmekeshavarzi.mihanblog.com
http://fa.parsiteb.com

www.beytoote.com

ریحان:
Ocimum basilicum L.

ریحان گیاهی یکساله و بومی هندوستان است. ریحان آفتاب دوست می باشد و خاکی غنی و تازه را نیاز دارد. معمولا 6 هفته بعد از کاشت بذرها، سیستم ریشه به خوبی در خاک مستقر شده است و گیاه می‌تواند دوره های بسیار کوتاهی از کم آبی را تحمل کند اما به طور کل برای رشد بهینه به آبیاری منظم نیاز دارد. نام این گیاه در انگلیسی Basil است.

دانه های ریحان را در گلدانی کنار پنجره رو به جنوب بکارید این گیاه دوستدار نور خورشید و گرمای فراوان هست.

برگهای ریحان ، به رنگ سبز یا بنفش و بسیار معطر و تُند است. درایران دو نوع سبز و بنفش آن کشت می شود و بنفش آن از مزه تند و تیزتری برخوردار است آنالیز اسانس این دو نوع نشان می دهد که میزان ترکیبات آنها با هم تفاوت دارد.

بذر این سبزی را در اوایل فصل بهار و پاییز به صورت خطی یا ردیفی به ‌طوری که فاصله‌ی خطوط حدود ۲۰سانتیمتر باشد پس از رفع سرمای بهاره کشت نمائید. چنانچه در هوای سرد بکارید سبز نمی‌شود. لازم به ذکر است که محل کشت آن باید آفتاب‌گیر یا سایه آفتاب باشد و قدری تنک‌تر کاشته شود. پس از رشد و هنگام چیدن باید دو یا سه بند از سطح خاک بالاتر آن را بچینید و اگر از کف بریده شود ساقه‌های اصلی آن خشک می‌شود. محصول حدود یک متر مربع ریحان چه در کرت و چه در جعبه یا گلدان در مساحت ذکر شده برای یک خانواده‌ی چهارنفری کافی است.

ریحان بنفش در خاک مرطوب، غنی، دارای زهکشی خوب یا در کمپوست خوب پوسیده شده رشد بهتری خواهد داشت. برای تقویت خاک، به آن کود ریز مغذی و یا حیوانی اضافه کنید. بذر ریحان بنفش نور کامل خورشید را به مکان نیمه آفتابی ترجیح می‌دهد، به سرما بسیار حساس است و دمای مناسب برای رشد حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است. این گیاه در طول دوره‌های خشک و بدون باران باید مرطوب نگاه داشته شود. بذر ریحان بنفش در عمق نیم سانتی متری خاک به صورت دستپاش یا ردیفی کاشته می‌شود. آن‌ها را به مقدار انبوه و کنار هم بپاشید و خاک کمی رویشان بریزید. و خاک را تا سبز شدن بذرها مرطوب نگه دارید. می‌توانید هشت هفته قبل از پایان سرما و یخبندان، بذرها را داخل یک گلدان کاشته و در منزل نگهداری کنید و پس از زمان سرما و یخبندان آن را به بیرون منتقل کنید.

نیازهای محیطی 

ریحان گیاهی است بهاره ویک ساله که درآب وهوای معتدل تا گرم ومرطوب رویش می کند وبه سرماهای پائین و یخبندان حساس است همچنین در دماهای بالاتر از۳۵ درجه طعم تندتری به خود گرفته و برگها کیفیت خودرا ازدست می دهند. به طورکلی دامنه سازگاری وسیعی با انواع اقلیم ها و آب وخاک دارد و دراکثر نقاط قابلیت رویش داشته و پس از برطرف شدن سرمای زمستانه وافزایش دمای هوا وخاک بذرهای آن رویش می نمایند. ریحان نیاز به رطوبت کافی دارد و باید از خشک شدن سطح خاک درآن جلوگیری نمود. درصورت کاهش رطوبت خاک رشد رویشی متوقف و یا کند شده و اندامهای هوایی کیفیت خود را از دست می دهند وطعم و مزه آنها تلخ و ناخوشایند می گردد.

آبیاری 

ازمهمترین اعمالی که در این مرحله از زراعت ریحان انجام می شود آبیاری و مبارزه با علفهای هرز وآفات وبیماریها می باشد. همانطور که گفته شد ریحان به رطوبت نیاز دارد وهیچگاه نباید سطح خاک خشک شود. مزرعه ریحان را بایستی هر 6 تا 7 روز یکبار آبیاری کرد.

 کاشت و پرورش ریحان در خانه

بسیاری از خانم های خانه دار و یا سایر افراد علاقه مند به پرورش سبزی در خانه و آپارتمان هستند اما از آنجایی که دراین محیط ها فضای کافی مانند باغچه وجود ندارد این افراد ازلذت پرورش سبزی محروم می شوند.

پرورش سبزی و یا هرگیاهی برای همه علاقه مندان به طبیعت و سرسبزی که روحی لطیف دارند کاری بسیار جذاب و آرام بخش و لذت آفرین است. فراهم نمودن چنین محیط کشتی در همه جا و همه مکانها ممکن می باشد. در آپارتمانها نیز که فاقد فضای کشت هستند می توان با تهیه یک یا چند گلدان درابعاد مختلف و به سلیقه و متناسب با دکوراسیون منزلتان تهیه کرده وداخل آنرا با مخلوطی مساوی از ماسه بادی+ خاکبرگ یا پیت ماس + کود کمپوست که همگی را به آسانی می توانید از فروشگاههای کشاورزی ویا گلفروشیهای محل سکونت خود تهیه نمایید تا حدود سه سانتیمتر مانده به سطح گلدان پر نمایید.

سپس بذرهای ریحان را که از فروشگاهای کشاورزی تهیه نموده اید را به فاصله ۳سانتیمتر ازهم برروی سطح خاک پاشیده و روی آن را با ماسه بادی یا خاکبرگ به اندازه نیم سانتیمتر بپوشانید. پس از کاشت بذر به آرامی با آبپاش آبیاری کنید تا کاملاً خاک خیس ومرطوب شود و این کار را هر روز تکرار کنید وگلدانهارا در محل های پر نور منزل قرار دهید. بدین ترتیب شما هم از پرورش سبزیجات با کیفیت وسالم و ارگانیک در منزل لذت می برید.

 برداشت ریحان 

پس از رشد کافی بوته ها و شاخه های جانبی و قبل از به گل نشستن بوته ها بایستی برداشت انجام شود در برخی مناطق که دوره فصل رویش تا قبل از یخبندان طولانیست معمولاً دوتا چهارچین محصول از سطح خاک برداشت می شود ولی در مناطقی که دوره رشد ونمو تا یخبندان کوتاه است بوته هارا از داخل خاک به صورت یکبار برداشت خارج می کنند.

منابع:

http://agricultural-saveh.persianblog.ir

www.beytoote.com

http://elmekeshavarzi.mihanblog.com

http://greenhorticulture.persianblog.ir

جعفری:
Petroselinum sativum

جعفری گیاهی دو ساله و بومی قسمتهای مرکزی نواحی مدیترانه است که در برابر خشکی خاک حساس می باشد بنابراین آبیاری آن باید منظم انجام شود اما در برابر سرمای هوا مقاوم است پس می‌توان با فرارسیدن فصل پاییز بیش از دیگر سبزیها گلدان آنرا در فضای بیرون خانه نگهداری کرد. بذر این گیاه به کندی جوانه می زند و حدود شش هفته طول می‌کشد. نام این گیاه در انگلیسی Parsley است.

جعفری دوستدار آفتاب کامل است، اما به آرامی کنار پنجره ی شرقی یا غربی رشد خواهد کرد. جعفری سبزی خوش طعم و بسیار معطری می باشد که برای کاشت در باغچه های کوچک، کناره ها و گلدانها مناسب می باشد.

می توانید بذرها را پیش از کاشتن، یک شب تا صبح در آب غوطه ور کنید. کاشت مستقیم بذر، باعث رشد گیاه به طور رونده می شود. کاشت بذرها و رشد دادن نشاها، در سرعت عمل گیاه تأثیری ندارد. جابجایی گیاه فقط رشد آن را به تعویق می اندازد.

نیاز ها

همانطور که گفته شد جعفری در مقابل خشکی حساس ولی در مقابل سرما بسیار مقاوم است. کشت این گیاه در هر نوع آب و هوایی امکان پذیر است ولی در آب و هوای خشک بهترین نتیجه را می دهد. جعفری یک گیاه سایه دوست است. زمین مورد کشت باید نرم مرطوب و دارای مواد غذایی کافی باشد. زمین های نیمه سنگین با هوموس ، لومی و شن لومی بهترین زمینهای کشت این گیاه می باشند. نظر به اینکه معمولاً از برگ این گیاه استفاده می شود، بنابراین احتیاج آن به کودهای از ته بیشتر است.PH  مناسب خاک برای این گیاه 6 تا 7 است.

زمان کاشت

زمان کاشت جعفری در سبزیکاریهای بزرگ و در مناطق معتدله در بهار و گاهی نیز در پائیز است جعفری را در ردیفهایی به فاصله 15 تا 20 سانتی متر روی ردیف می کارند. فاصله بین ردیفها در کشتهای مکانیزه 25 سانتی متر است.

زمین محل کشت این سبزی باید نرم، مرطوب و دارای مواد غذایی کافی باشد. در سطوح کوچک این گیاه را با چاقو برداشت می‌نمایند. زرد شدن برگ‌ها و کناره برگ‌ها به علت کمبود مولیبدن و منیزیم می‌باشد. کود دامی نپوسیده برای رشد و نمو این گیاه مناسب نمی‌باشد و باعث اختلال در رشد آن می‌گردد. این گیاه دارای مقادیر زیادی املاح معدنی، کلسیم، آهن، قند و ویتامین‌های A و B و مقدار زیادی روغن‌های فرار اتری مانند مرستیسن و آپیول می‌باشد.
منابع:

daneshnameh.roshd.ir

http://bostane.ir

http://greenhorticulture.persianblog.ir