جستجو
Menu
  پارك ملی گلستان
 
   
 پارك ملی گلستان در ميان تمام مناطق حفاظت شده و پارك‌های ملی كشور از لحاظ سابقه حفاظتی، تنوع زيستی و كيفيت حفاظت دارای جايگاه ويژه‌ای است. اين پارك با مشهورترين پارك‌های ملی دنيا برابری می‌كند. پارك ملی گلستان يك ذخيره‌گاه زيست كره  است.


پارك ملی گلستان ناحيه ای كوهستانی، جنگلی و دشتی است كه در ً34 َ16 ْ37 تا ً00 َ31 ْْ37 عرض شمالي و ً.. َ34 ْ55 تا ً45 َ17 ْ66 طول شرقی قرار گرفته است. اين پارك در ميان شهرستان‌هاي گنبدكاووس و بجنورد و در 3 استان گلستان، خراسان شمالي و سمنان واقع شده است. شاهراه آسيايی تهران – مشهد از مسير گرگان به طول 35 كيلومتر اين پارك را به دو ناحيه شمالی و جنوبی تقسيم مي‌كند.پارك ملی گلستان نخستين بوستانی است كه عنوان «پارك ملی» را در ايران به خود اختصاص داد.
اين پارك در 19 مرداد سال 1336 به نام حفاظت شده «آلمه وايشكی» تحت حفاظت كانون شكار قرار گرفت. در سال 1340، نام آن به «منطقه حفاظت شده آلمه» تغيير يافت. در سال 1343 به پارك وحش و در سال 1353، به پارك ملی تبديل شد و نام «پارك ملی محمدرضاشاه» برآن گذاشتند. در بهمن ماه سال 1357 اين بوستان با مساحت 91895 هكتار به «پارك ملی گلستان» تغيير نام داد.
محدوده پارك ملی گلستان از غرب از ناحيه تنگ راه در 145 كيلومتری شمال شرقی گرگان شروع و به سمت شرق تا رباط قره‌بيل ادامه می‌يابد. آب و هوای پارك ملی گلستان تحت تأثير رطوبت دريای خزر و جريانات ناشي از بادهای غربی است كه همواره رطوبت زيادی را به اين ناحيه مي‌آورد. همچنين بيشتر از همه، بارندگی‌های كوهستانی رطوبت پارك را تأمين می كند. به طور ميانگين، رطوبت هوا بين 60 تا 83 درصد در اين ناحيه تغيير می‌كند. ميانگين دما در اين ناحيه نيز از 5/11 تا 5/17 درجه متغير است.
شديدترين بادهای اين ناحيه دارای جهت شمال شرقی هستند. اگر بخواهيم پارك ملی گلستان را از نظر آب و هوايی تقسيم‌بندی كنيم، سه نوع آب و هوايی در اين ناحيه ديده می‌شود: ناحيه شرقی و جنوب شرقی اقليم خشك (نيمه بيابانی يا استپی)، ناحيه ميانی و شمالی پارك اقليم نيمه خشك، و ناحيه غربی و جنوب غربی اقليم نيمه مرطوب و معتدل دارد. 
به طور كلی، پارك ملی گلستان منطقه‌ای كوهستانی و دارای آب و هوای متنوع است. تحت تأثير آب و هوای گوناگون، ارتفاعات اين ناحيه دارای گونه‌های جانوری و گياهی متنوعی است. نوسان ارتفاع در اين ناحيه از 500 تا بيش از 2000 متر می‌رسد.
پارك ملی گلستان از نظر پوشش گياهی و ارتفاع نيز به سه ناحيه تقسيم می‌شود؛ ناحيه جنگلی كه تمام ارتفاعات آن غير از ديواره‌های صخره‌ای پوشيده از جنگل‌های هيركانی است، كوه‌های آلوباغ در جنوب غربی پارك و كوه های وايشكی در اين ناحيه قرار دارند. ناحيه‌ای كوهستانی با پوشش گياهی از نوع درختزار، درختچه‌ای و علفزار است. بيشتر درختان اين ناحيه اورس است كه به صورت پراكنده دره‌ها را می‌پوشاند. ارتفاعات آلمه در جنوب شرقی پارك، ارتفاعات قره قاشلی و ديوركجی در اين ناحيه واقع شده‌‌اند، ناحيه سوم شامل ارتفاعات فاقد پوشش گياهی درختی است. در اين ناحيه، كوه‌های خشك وجود دارد. اين ناحيه شامل كوه‌های سرخ، گردنه ياغتيكلان و دشت ميرزا بايلو از نواحی جنوبی پارك است.
در پارك ملی گلستان دره‌های فراوانی ديده می‌شود كه مشهورترين آنها، دره آلمه، هم دارای گياهان كوهستانی و هم كويری است. گياهان كوهستانی در ارتفاعات دو طرف اين دره شامل اورس و گياهان كويری در كف دره است كه شامل درختچه‌های تاغ، زرشك، كيكم و وليك می‌شود. اين دره يكی از زيستگاه‌های مهم قوچ و ميش اوريال در ايران به شمار می‌رود.
دره آلمه در اوايل بهار به يكی از زيباترين و ديدنی‌ترين مناطق پارك تبديل می‌شود و در آن انواع گياهان و گل‌های معطر به صورت رنگارنگ دره را می‌پوشاند. دره آلمه زيستگاه مناسبی برای انواع خزندگان است. دره آق‌سو از دره‌های ناحيه جنوبی پارك است كه از كنار تونل آق‌سو به طرف شمال شروع می‌شود، اين دره يكی از دره‌های جنگلی اين ناحيه است. دره آق‌سو دارای صخره‌های زيادی است و به همين علت زيستگاه خوبی براي كَل و بز و مرآل به شمار می‌رود.
دره آبشار از دره‌های زيبا و ديدنی پارك ملی گلستان است كه در 50 كيلومتری شرق تنگه گل و دركنار جاده آسيايی واقع شده است. اين دره جنگلی كوچك نام خود را از آبشار زيبا و مرتفعی گرفته است كه در انتهای دره قرار دارد.
دره سوار باغی از دره‌های صخره‌ای و جنگلی پارك و از بهترين زيستگاه‌های مرآل، كل و بز، گراز، خرس و پلنگ است.دره قرغون يكی از دره‌های زيبا و بكر پارك است. اين دره جنگلی انبوه، صخره‌هايی مرتفع دارد كه ورود به آن بسيار مشكل است.
دره نكاربندی از خشك‌ترين دره‌های پارك است. دره‌های زيادی غير از دره‌های نامبرده در اين پارك وجود دارد. تنها ناحيه دشتی در پارك ملی گلستان، دشت ميرزا بايلو است كه از شمال به ارتفاعات سرخ آلمه و از جنوب به شاهراه آسيايی منتهی می‌شود. اين دشت زيستگاه مناسبی برای آهو است.


 
در پارك ملی گلستان، چشمه های فراوانی وجود دارد كه درتنوع و فراوانی جانوران و گياهان اين ناحيه نقش مهمی دارند. مهم ترين رودخانه پارك، رودخانه دوغ است كه زيستگاه چند گونه ماهي كمياب به شمار می ‌رود. از زيبايی‌های اين پارك وجود نهرهای متعدد است كه در ميان علفزارها و جنگل‌ها جريان دارند.
پوشش گياهی پارك ملی گلستان از دو بخش هيركانی و ايرانو – تورانی تشكيل می‌شود. تنوع گياهی در پارك ملی گلستان فوق‌العاده زياد است. از نظر تنوع جانوری، در اين پارك تاكنون بيش از 70 گونه از پستانداران، 150 گونه از پرندگان، 30 گونه از خزندگان و دوزيستان و 10 گونه از ماهيان شناسايی شده‌‌اند. متأسفانه در مورد گياهان و جانوران اين ناحيه پژوهش‌های اندكی انجام شده و بيشتر اطلاعات موجود مربوط به نتايج پژوهش‌‌های جانورشناسان و گياه‌شناسان خارجی است.


پارك ملی گلستان از ذخاير ژنتيكی با ارزش ايران و جهان محسوب می‌شود و حفاظت و نگهداری اين پارك لازم و ضروری است. اما متأسفانه در سال‌های اخير آثار تخريبی در اين پارك بسيار ديده می شود. به راستی چرا بايد در زيستگاهی به اين با ارزشی كه بسيار حساس و آسيب‌پذير است، عمليات‌هايی نظير تعريض جاده، احداث هتل و بسياری از فعاليت‌های زيان‌آور زيستی را انجام داد؟


منبع: روزنامه اطلاعات
تاريخ انتشار:1388/12/2
تعداد بازديد:9207
  نظرات

براي اشتراک (subscribe) شما بايد يک کاربر ثبت شده باشيد. Skip Navigation Links.

نظرات شما

نشانی ساختمان مرکزی:
تهران، میدان آرژانتین، خیابان بیهقی، شماره 32
 کد پستی: 1513845411
تلفن: 88735071  - 88735074  
نمابر: 88735070
صندوق پستی:  4658 - 15148
نشانی پست الکترونیک:
 info.parks@tehran.ir