جستجو
Menu
image

عنوان: اجرای طرح سازمان بوستان ها و فضای سبز شهر تهران: بهینه سازی مصرف آب در فضای سبز شهر تهران

تاریخ انتشار: 1398/4/2

نمایش تعداد بازدیدکنندگان: 182

خلاصه مطلب:

سازمان بوستان ها و فضای سبز شهر تهران با توجه به اهمیت موضوع آب و ضرورت صرفه جویی در منابع آبی، ضمن تقویت ساختار اداری امور اجرایی آب، از طریق ایجاد ” معاونت آب و انرژی ” در سازمان، پیشبرد طرح جامع آب خام در مناطق ۲۲ گانه شهر تهران را در اولویت برنامه های اجرایی خود قرار داده است. 

این سازمان مجموعه ای از فعالیت های ستادی و عملیاتی را در بخش کاهش سرانه مصرف آب در فضای سبز درون شهری و جنگل کاری های پیرامون شهر تهران به انجام رسانده از جمله:

- افزایش راندمان آبیاری فضای سبز با تغییر روش های دستی و سنتی به روش های مکانیزه و نوین آبیاری تحت فشار، مانند انواع سیستم های آبیاری قطره ای و بارانی
براساس طرح جامع آب خام فضای سبز، صد در صد آب آبیاری فضای سبز شهر تهران از ۴ منبع آبی (چاه‌ها، قنوات، آب‌های سطحی و پساب فاضلاب) تامین شده که ۱۳۳ میلیون متر مکعب آن از منابع آب‌های زیرزمینی (چاه ها)، ۲۱ میلیون متر مکعب از محل قنوات، ۱۹ میلیون متر مکعب آب‌های سطحی و ۷ میلیون متر مکعب از محل پساب های تصفیه شده تامین می شود. هم اکنون به طور میانگین حدود ۵۸ درصد مساحت فضای سبز شهر تهران شامل بوستان ها، میادین، رمپ ها و لوپ ها، معابر درجه یک و ۲ و عرصه های جنگل کاری پیرامون شهر تحت پوشش آبیاری مکانیزه بوده و با استفاده از شبکه های آبیاری تحت فشار ( قطره ای و بارانی ) آبیاری می شود. هم چنین در برنامه پنج ساله سوم شهرداری تهران (۱۴۰۲- ۱۳۹۸) مقرر شده است که هریک از مناطق بیست و دوگانه شهرداری هر ساله علاوه بر بوستان های برخوردار از سیستم آبیاری تحت فشار، تعداد دیگری از بوستان های خود را نیز زیر پوشش شبکه آبیاری تحت فشار قرار دهند. در صورت اجرای این طرح مساحت فضای سبز تحت پوشش شبکه تا پایان برنامه پنج ساله سوم شهرداری به ۱۰۰ درصد مساحت کل فضای سبز شهر تهران خواهد رسید .

- توجه ویژه به مبحث بازچرخانی آب خام (استفاده از پساب، آب‌های سطحی و روان آب‌ها) برای آبیاری فضای سبز درون شهری و برون شهری.

طی سال های اخیر با هماهنگی های به عمل آمده با شرکت آب و فاضلاب، ۷ میلیون متر مکعب از پساب های تصفیه خانه های موجود به استفاده برای آبیاری فضای سبز اختصاص داده شده است. از جمله پساب حاصل از تصفیه خانه های شهرک های مسکونی و مراکز نظامی شامل تصفیه خانه دانشگاه امام حسین (ع)، تصفیه خانه دانشگاه علوم انتظامی، تصفیه خانه اراضی آراد کوه، تصفیه خانه شهید باقری، تصفیه خانه شهرک قدس، هم چنین استفاده از پساب تصفیه خانه های شهرک قدس، شهرک شهید محلاتی و شهرک اکباتان برای تامین کسری آب مناطق ۲ و ۶ و ۵ به میزان ۱۴ میلیون متر مکعب در سال در دست اقدام است. از سوی دیگر برنامه ریزی برای کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی از طریق بازچرخانی آب و استفاده از پساب تصفیه شده، بر اساس طرح جامع آب خام فضای سبز شهر تهران با توجه به توافقات و هماهنگی های انجام شده با شرکت آب و فاضلاب استان تهران مقرر شده است تا سال ۱۴۱۰ سالانه ۱۲۰ میلیون متر مکعب از پساب حاصل از تصفیه خانه های جدیدالاحداث شهر تهران برای آبیاری مکانیزه عرصه های جنگل کاری کمربند سبز پیرامون شهر تهران مورد استفاده قرار گیرد .

- کاهش سطوح چمنکاری با خودداری از کاشت چمن درحاشیه بزرگراه‌ها ، رمپ و لوپ و لچکی ها
 در آغاز سال ۱۳۹۶ حدود ۱۸۷۸ هکتار چمنکاری در سطح شهر تهران وجود داشته که طی دو سال اخیر علاوه بر ممنوعیت اکید کاشت چمن در شهر تهران، با اجرای طرح ” کاهش سطوح چمن کاری ” ۳۸ هکتار از این سطوح کاسته شده و با گونه های کم نیاز به آب هم چون ژونی پروس، زرشک، پیراکانتا، ابریشم مصری، ارغوان، ختمی درختی، برگ بو و . . . جایگزین شده است.
در عین حال، با تمهیدات اتخاذ شده، تا پایان برنامه پنج ساله سوم شهرداری (سال۱۴۰۲) موجودی چمن با حدود ۵۰ درصد کاهش به کمتر از هزار هکتار خواهد رسید .

- جایگزینی گیاهان مقاوم به کم آبی و سازگار با شرایط آب و هوایی تهران و نظارت مستقیم به منظور انتخاب گونه های گیاهی سازگار و مقاوم به تنش‌های شهری (آلودگی، خشکی، دمای بالا و…) 
با تاکید بر استفاده از گونه های بومی با راه اندازی ایستگاه تحقیقاتی فضای سبز پیرو انجام پروژه های قبلی و بررسی های به عمل آمده، در سال جاری عرصه‌ای به مساحت ۵ هکتار واقع در حد فاصل بوستان آزادگان با بوستان جنگلی توسکا به منظور راه اندازی ایستگاه تحقیقاتی فضای سبزشهر تهران در نظر گرفته شده است. این ایستگاه تحقیقاتی به عنوان مزرعه تولیدی و خزانه نهال های زینتی بومی، مقاوم و سازگار مورد استفاده قرار می گیرد. برای شناسائی گونه های گیاهی مناسب خرد اقلیم‌های مختلف شهر و هم چنین چگونگی مقابله با محدودیت های آب، خاک و کنترل آفات و بیماری‌ها و سایر مشکلات و معضلات فضای سبز، احتیاج به اجرای پروژه ها وطرح‌های تحقیقاتی خاصی در این زمینه است. یکی از تحقیقات مهمی که در این ایستگاه شروع خواهد شد جمع آوری انواع گونه های گیاهی مقاوم، بومی و سازگار است. ضمناً قسمتی از این ایستگاه به کلکسیون گیاهان پوششی و گیاهان جایگزین چمن اختصاص خواهد یافت. انجام پروژه های تحقیقاتی مرتبط با گیاه، آب و خاک با موضوعاتی هم چون تعیین نیاز آبی گیاهان، مقاومت در برابر آلودگی هوا، مقاومت در برابر ریزگردها، تغییر اقلیم و تاب آوری در شرایط بحرانی که با همکاری دانشگاه ها و مراکز علمی تحقیقاتی صورت خواهد گرفت، یکی دیگر از اهداف این ایستگاه تحقیقاتی است. خاطر نشان می شود که هدف اصلی این ایستگاه، بررسی‌های علمی - کاربردی در زمینه حل موانع علمی و فنی مرتبط با توسعه کمی و کیفی فضای سبز در شهر تهران است. نتایج علمی - کاربردی پژوهش های صورت گرفته در قالب گزارش‌های دوره ای، مقالات، نشریه‌های فنی ایستگاه تحقیقاتی - کاربردی یا برپایی دوره‌های آموزشی در اختیار بهره برداران قرار خواهد گرفت. شایان توجه است که این ایستگاه به عنوان یک مرکز شبکه ای عمل کرده و با بیش از ۹۰ مرکز تحقیقات، آموزش و مشاوره فضای سبز مستقر در مناطق ۲۲ گانه شهر تهران ارتباط مستقیم داشته است و یافته های تحقیقاتی خود را با این مراکز به اشتراک می گذارد تا نتایج به دست آمده قابل ارزیابی و اجرا برای تمامی مناطق شهر تهران باشد. هم چنین یک ایستگاه تحقیقاتی دیگر در آینده نزدیک در جنوب غربی تهران، راه اندازی خواهد شد.

- ابلاغ بخشنامه ها و دستورالعمل های لازم الاجرا در زمینه اصلاح روش های آبیاری گیاهان با بیشترین کارآیی و حداقل هدر رفت آب به مناطق شهرداری و برگزاری دوره های آموزشی وکاربردی سازمان بوستان ها و فضای سبز شهر تهران به صورت مستمر دوره ها و کارگاه های آموزشی و کاربردی ویژه کارشناسان و کارگران فضای سبز را با مشارکت مراکز علمی و دانشگاهی برگزار می کند. با توجه به کمبود منابع آب، یکی از اهداف اصلی دوره های آموزشی که هر ساله در اولویت اجرا قرار دارد مدیریت مصرف آب در فضای سبز شهر تهران است و در سال جاری هم این موضوع در قالب برگزاری دوره آموزشی “روش‌های بهینه آبیاری فضای سبز و ممانعت از هدر رفت آب” انجام می شود.
دوره های آموزشی در این سازمان با حضور مدرسان و کارشناسان متخصص مراکز علمی و دانشگاه های معتبر کشور برگزار می شود. این سازمان در دستورالعمل های تخصصی، میزان و روش صحیح آبیاری گونه های گیاهی و لزوم استفاده از روش‌های آبیاری تحت فشار در جهت مصرف بهینه آب را به مناطق ۲۲ گانه شهرداری ابلاغ کرده که موضوع توسط ناظرین مقیم وعالی این سازمان مورد پیگیری جدی و مستمر قرار دارد و با پیمانکارانی که فعالیت‌هایشان بر اساس این دستورالعمل‌ها نباشد برابر مقررات و ضوابط قانونی برخورد خواهد شد؛ البته با توجه به وسعت و حجم بالای عملیات آبیاری فضای سبز سطح شهر، وقوع برخی مشکلات اجتناب ناپذیر خواهد بود. هم چنین طبق این دستورالعمل‌ها و بخشنامه ها، موکداً تاکید شده است تا به منظور استفاده بهینه از آب وجلوگیری از هدر رفت آن و حفظ سلامت گیاهان، آبیاری فضاهای سبز از ساعت ۶ عصر تا ۸ صبح روز بعد صورت پذیرد و درهمین رابطه نظارت بر مدیریت صحیح آبیاری درزمینه کاهش مصرف آب در دستورکار مستمر ناظرین فضای سبز قرار دارد. آبیاری فضای سبز حاشیه بزرگراه ها، از طریق آبیاری بارانی (توسط اسپیرینکلرها یا آبپاش‌های اتوماتیک) انجام می شود. متاسفانه بعضاً به علل مختلف این آبپاش‌ها جابه جا شده و از تنظیم خارج و آب وارد قسمت سواره رو می شود، لذا با توجه به اهمیت موضوع وجهت جلوگیری از بروز خطرات احتمالی و اتلاف آب، بازدیدهای مستمرو آموزش کارگران و تکنسین ها برای تنظیم و کنترل آبپاش ها در زمان آبیاری در دستور کار عوامل مربوطه قرار گرفته است. ضمناً در خصوص استفاده از قطعات اصلی و با کیفیت در لوازم آبیاری توصیه های لازم به عوامل فنی ابلاغ شده است . معهذا از شهروندان محترم درخواست می کنیم درصورت مشاهده هرگونه مصرف بی مورد و هدررفت آب، موارد را با ذکر آدرس برای پیگیری ویژه به سامانه ۱۳۷ و ۱۸۸۸ اعلام کنند تا در اسرع وقت مورد رسیدگی قرار گیرد. در پایان مجدداً یادآوری می شود که سازمان بوستان ها از سال ها پیش استفاده از آب شرب را برای آبیاری فضای سبز اکیداً ممنوع و این ممنوعیت را به طور متوالی به تمامی مناطق تاکید کرده است. علاوه بر این موکداً به مراجع ذیربط از جمله شرکت آب منطقه ای استان تهران اعلام شده است که در صورت مواجهه با هرگونه استفاده احتمالی از آب شرب در آبیاری فضای سبز، مجاز و مختار خواهند بود تا نسبت به قطع فوری انشعاب واحد مربوطه اقدام و برخورد قانونی را به عمل آورند.


منبع: روابط عمومی سازمان بوستانها و فضای سبز شهر تهران، مورخ 98/4/2


براي اشتراک (subscribe) شما بايد يک کاربر ثبت شده باشيد. Skip Navigation Links.

نظرات شما

نشانی ساختمان مرکزی:
تهران، میدان آرژانتین، خیابان بیهقی، شماره 32
 کد پستی: 1513845411
تلفن: 88735071  - 88735074  
نمابر: 88735070
صندوق پستی:  4658 - 15148
نشانی پست الکترونیک:
 info.parks@tehran.ir