جستجو
Menu

سالمندان

جلب مشارکت فعال سالمندان در بوستانها و فضاهای سبز

براساس سناریوی رشد پایین جمعیتی که به وسیله سازمانهای بین ­المللی(UN,2010) منتشر شده است تعادل جایگزینی جمعیتی اغلب کشورهای دنیا به سمت افراد سالمند تمایل دارد و بر اساس آمار همین سازمانها کشور ایران در 80 سال آینده جمعیت 31 میلیونی با 47% افراد سالمند بالای 60 سال را تجربه خواهد کرد. لذا به موازات لزوم تدوین سیاست ­ها و راهکارهای کلان جدید جمعیتی به وسیله وزارتخانه­ ها، سازمانها و نهادهای ذی ربط برای به تأخیر انداختن روند کاهش جمعیت، تدابیری نیز باید برای اصلاح الگوی زندگی سالمندان در کشور اندیشیده شود تا زمینه حضور فعال اجتماعی و فیزیکی آنها در اجتماع فراهم آید.



بوستان­ها و فضاهای سبز نقش بسیار مهمی در زندگی اجتماعی، به ویژه ساکنین شهرهای بزرگ که کمتر در تماس سیستم محیط زیست طبیعی هستند، دارند. این فضاها مکان­ هایی برای فعالیت­ های اجتماعی، تفریحی و تفرجی، فرهنگی، آموزشی و حتی بهداشت و سلامت هستند. برای این که بوستان ها نقش واقعی خود را ایفا کنند باید علاوه بر تأمین نیازهای مراجعه ­کنندگان، دارای جذابیت ­ها و امکاناتی نیز باشند تا افرادی را که تا کنون مراجعه نکرده­ اند به خود جذب کنند.

با توجه به سناریوی رشد جمعیت در کشور، به هنگام برنامه ­ریزی و طراحی بوستان ها باید علایق کلیه ذینفعان از کودک تا سالمند با نگاه ویژه به سالمندان در نظر گرفته شود و با ارائه راهکارهای مناسب نیازهای آن­ها که متفاوت و گاهاً متضاد یکدیگر است تأمین شود.

برخی کشورها مطالعات موردی به منظور آگاهی از نیازهای سالمندان انجام داده و به نتایج ارزشمندی در این زمینه رسیده­ اند. در کشور ما نیز این چنین به نظر می ­رسد که انجام این گونه پژوهش­ ها ضروری است، اما به هر ترتیب برخی نتایج سایر کشورها می ­تواند با بومی ­سازی در کشور ما نیز مورد استفاده قرار گیرند. برخی نکاتی که می تواند ما را برای جلب افراد سالمند به بوستانها یاری نماید به شرح ذیل می­ باشند:

-        احساس امنیت نیازی است که انسان در هر سن و در هر جایی تمایل دارد برخوردار باشد و با کاهش توان فیزیکی این حس قوی­ تر می ­شود. لذا تأمین امنیت بیشتر در بوستانها از طریق حضور مداوم نگهبانان آگاه از امکانات و فضاهای بوستان در قسمتهای مختلف و تهیه نقشه بوستان­ها عامل مؤثری در جذب بیشتر سالمندان می باشد.

-        سهولت دسترسی به بوستانها از نظر طراحی ورودیها با نگاهی ویژه به افراد با محدودیت های حرکتی و ه مچنین استقرار ایستگاه های وسایل نقلیه عمومی در نزدیکی ورودی ها، تردد بازدیدکنندگان، به ویژه سالمندان را تسهیل می­کند.

-        طراحی و اجرای برنامه ­های چند منظوره که منحصر به قشر خاص سنی نباشد باعث می ­شود سالمندان بتوانند در کنار اقشار جوان تر جامعه فعالیت داشته و به تعبیر خودشان احساس پیری نکنند و خود را جوانتر و فعال­تر احساس کنند.

-        استفاده از مهارت های افراد سالمند با برنامه ­ریزی دقیق در بوستانها موقعیتی فراهم می ­آورد که بتوانند تجربیات خود را به دیگران منتقل کنند، بر مهارت های خود بیافزایند ضمن آن که فعالند و با افراد جدیدی آشنا می ­شوند. آقایان به هنگام سالمندی کمتر از بانوان در این گونه فعالیت ها مشارکت می­ کنند لذا باید علایق آنها بیشتر مورد توجه قرار گیرد تا آنها نیز حضور فعال داشته باشند. ضمن آنکه در نظر داشته باشیم سالمندان یک قشر همگون نیستند و از نظر فرهنگی، علایق و پیشینه زندگی تفاوت هایی دارند.

-        تامین فضاها و امکانات ورزشی متنوع همچون بدن سازی، یوگا، دوچرخه سواری و سایر ورز شها موجب فعالیت فیزیکی مناسب شده و به تنظیم وزن، کاهش احتمال ابتلا به بیماری های قلبی، قند، آرتروز و سایر بیماری ها کمک می­ کند.

به طور خلاصه می ­توان چنین نتیجه گیری کرد که به هنگام تصمیم­ گیری­ های راهبردی و سیاست­ گذاری در فرآیند برنامه ­ریزی بوستان­ها و فضاهای سبز باید موارد ذیل را مدنظر قرار داد:

-        تقاضای سالمندان برای استفاده از پارک ها و فضاهای سبز رو به افزایش است.

-        فضاهای سبز و بوستان­ها می­ توانند تأثیر مستقیم بر زندگی سالمندان داشته باشند.

-        سالمندان، اگر شرایط مناسبی برای حضورشان فراهم باشد، تمایل دارند به بوستان­ها و فضاهای سبز مراجعه کنند و در فعالیت ­های موجود مشارکت داشته باشند.

-      مشارکت سالمندان در امور مربوط به بوستان­ها و فضاهای سبز موجب ارتقاء سلامت فیزیکی و ذهنی آن­ها می­شود.

-        مهارت و آگاهی سالمندان منابع ارزشمندی برای مدیریت بوستان­ها و فضاهای سبز می باشند.

-      مشارکت سالمندان در بوستان­ها و فضاهای سبز فواید متعددی از جمله ارتقاء سلامت آنها، ایجاد شبکه­ ها و فعالیت­ های اجتماعی با حضور اقشار مختلف جامعه، تحکیم جوامع، ایجاد امنیت محلی، ایجاد حس عدم وابستگی و رفاه بیشتر در سالمندان و کلاً ارتقاء کیفیت زندگی آن­ها را دارد. فواید اقتصادی مشارکت سالمندان را نباید از نظر دور داشت که کاهش هزینه ­های درمانی و مراقبت از آن هاست.

 منبع: Engaging Older People in Parks & Green Spaces-Alan Brown 

نظرات شما

نشانی ساختمان مرکزی:
تهران، میدان آرژانتین، خیابان بیهقی، شماره 32
 کد پستی: 1513845411
تلفن: 88735071  - 88735074  
نمابر: 88735070
صندوق پستی:  4658 - 15148
نشانی پست الکترونیک:
 info.parks@tehran.ir